Từ khi thành lập ngành Thông tin và Truyền thông, tạo nên sự hội tụ giữa công nghệ hiện đại, dịch vụ tiên tiến với nội dung thông tin, với tính chất đa ngành vừa là ngành hạ tầng kinh tế ký thuật vừa là ngành chính trị tư tưởng, đã tạo nên vị thế mới của ngành, đóng góp tích cực hơn trên tất cả các mặt của sự nghiệp CNH-HĐH của Đảng và Nhà nước ta.
Trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá, với truyền thống xây dựng và phát triển của mình, các doanh nghiệp thuộc ngành Bưu điện và sau đó là ngành Bưu chính, Viễn thông, đã luôn gắn bó với hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền địa phương, đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển KT-XH, đảm bảo QP-AN và nhu cầu trao đổi thông tin của nhân dân các dân tộc trong tỉnh. Với chủ trương phát triển đa dạng các thành phần kinh tế, ngày càng có nhiều doanh nghiệp, đơn vị mới tham gia vào quá trình xây dựng hạ tầng, cung cấp dịch vụ, đóng góp vào việc phát triển BCVT&CNTT trên địa bàn.
Từ năm 2005, với sự ra đời của Sở Bưu chính, Viễn thông Thanh Hoá, đã tạo nên sự thống nhất, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương trong quản lý nhà nước về hoạt động bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin; Và đến năm 2008, Sở Thông tin và Truyền thông lại được thành lập trên cơ sở Sở Bưu chính – Viễn thông và sáp nhập thêm các lĩnh vực báo chí, xuất bản, phát thanh và truyền hình. Với mô hình quản lý này, đã tạo ra sự thống nhất trong quản lý cả hạ tầng và nội dung thông tin, tích hợp giữa viễn thông-Internet với phát thanh truyền hình và thông tin điện tử, thống nhất về quản lý Nhà nước đối với báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử, các loại hình xuất bản phẩm… trong xu hướng hội tụ công nghệ và dịch vụ viễn thông – Internet - phát thanh truyền hình - thông tin điện tử ngày càng mạnh mẽ. Điều này đã tạo nên sự liên kết thích hợp, thuận lợi trong việc quản lý cũng như thúc đẩy ngành phát triển.
Trong 5 năm qua, được sự quan tâm lãnh đạo của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh, sự chỉ đạo của Bộ Thông tin và Truyền thông, sự phối hợp và giúp đỡ của các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố, hoạt động quản lý nhà nước và phát triển thông tin, truyền thông trên địa bàn tỉnh, tuy còn rất mới mẻ, song đã sớm được triển khai thực hiện, dần đi vào ổn định và mang lại hiệu quả tích cực. Quản lý nhà nước trên các lĩnh vực về bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin, Internet, tần số vô tuyến điện, truyền dẫn phát sóng trên địa bàn tỉnh đã tổng hợp các nguồn lực, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nhanh hạ tầng công nghệ thông tin – truyền thông, áp dụng công nghệ hiện đại, đa dạng loại hình và nâng cao chất lượng dịch vụ, góp phần đảm bảo tốt thông tin liên lạc cho các cấp uỷ đảng và chính quyền các cấp, đẩy nhanh ứng dụng CNTT trong các cơ quan nhà nước, trong doanh nghiệp và đời sống xã hội. Quản lý nhà nước về báo chí xuất bản đã góp phần tích cực vào công tác thông tin tuyên truyền, tạo được sự đồng thuận giữa cấp uỷ đảng, chính quyền, các thành phần kinh tế và các tầng lớp nhân dân trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển KT-XH, đảm bảo QP-AN, phục vụ công tác phòng chống bão lụt, giảm nhẹ thiên tai và hoạt động an sinh xã hội trên địa bàn.
Với một lực lượng CBCC còn mỏng và còn nhiều khó khăn, ngay từ những năm đầu hoạt động, Sở đã tích cực tham mưu cho Tỉnh uỷ trong việc xây dựng chiến lược phát triển BCVT&CNTT trong nhiệm kỳ 2006-2010; ban hành Nghị quyết của BTV Tỉnh uỷ về phát triển BCVT&CNTT Thanh Hoá giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020. Trình UBND tỉnh phê duyệt Quy hoạch phát triển bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin tỉnh Thanh Hoá giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020; các Quy hoạch, Kế hoạch phát triển về BCVT, về CNTT, về báo chí xuất bản, tạo hành lang pháp lý và điều kiện cho tỉnh quản lý hoạt động phát triển Thông tin và truyền thông.
Ngành cũng đã tham mưu cho tỉnh ban hành nhiều quy chế, quy định, văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực thông tin và truyền thông, tổ chức hướng dẫn thực hiện nghiêm túc, triển khai nhiều cơ chế chính sách của ngành có kết quả tốt. Cùng với sớm ổn định các điều kiện cơ sở vật chất và nhân lực tại sở, trong 5 năm qua, Sở cũng đã tham mưu cho tỉnh trong việc phân công, phân cấp, kiện toàn, bổ sung các cơ quan chỉ đạo, các cơ quan chuyên môn, đào tạo lực lượng cán bộ công chức thực hiện nhiệm vụ QLNN về thông tin và truyền thông và cơ bản đã hình thành được bộ máy quản lý thống nhất đến các huyện thị xã, thành phố. Sở cũng đã thực hiện tốt vai trò là cơ quan chuyên trách về CNTT của tỉnh, góp phần thúc đẩy ứng dụng và phát triển CNTT-TT, phục vụ sự điều hành lãnh đạo của tỉnh, thúc đẩy cải cách hành chính và thực hiện hội nhập quốc tế.
Công tác quản lý nhà nước về báo chí, xuất bản được chú trọng. Các cơ quan báo chí, xuất bản ở tỉnh ta luôn bám sát định hướng chính trị và thực tiễn đời sống kinh tế - xã hội, thông tin kịp thời và đầy đủ những sự kiện thời sự chính trị, kinh tế - xã hội của đất nước và quốc tế; phê phán các hiện tượng tiêu cực tham nhũng; thực hiện tốt quyền được thông tin của nhân dân, góp phần phát hiện đề xuất, xây dựng và hoàn thiện chính sách pháp luật, vừa là công cụ chỉ đạo, điều hành của các tổ chức Đảng, chính quyền, vừa là diễn đàn của nhân dân. Cùng với việc kịp thời phát hiện biểu dương những gương người tốt, việc tốt, những điển hình tiên tiến, báo chí đã thể hiện rõ vai trò là lực lượng xung kích trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và các hiện tượng tiêu cực. Các xuất bản phẩm đã làm tốt công tác giáo dục truyền thống cách mạng, truyền thống văn hóa, nâng cao dân trí, phát triển kinh tế – văn hóa… đặc biệt là đối với đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa những nơi thông tin đại chúng đến với đồng bào còn gặp nhiều khó khăn.
Với những nỗ lực của các cơ quan quản lý, các đơn vị, doanh nghiệp trong ngành Thông tin và Truyền thông đã xây dựng được hạ tầng thông tin vững chắc trên khắp các vùng miền, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh và nhu cầu thông tin của nhân dân. Nhiều chỉ tiêu trên lĩnh vực đã đạt và vượt các chỉ tiêu mà Nghị quyết của đảng bộ tỉnh đề ra. Đến cuối năm 2009 mật độ máy điện thoại đạt hơn 77 máy/100 dân; hoàn thành và vượt mức chỉ tiêu đến 2010 của Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI đề ra, gấp 11,94 lần so với cuối năm 2005. Phát hành báo chí, cuối năm 2009 đạt trên 19,2 triệu tờ, cuốn/năm, bằng 121,02% so với cùng kỳ 2005. Có 634/636 xã phường thị trấn có báo đọc trong ngày xuất bản, tăng 2,95% so với cùng kỳ 2005; có 96,42% số xã trên địa bàn tỉnh người dân đã đuợc cung cấp dich vụ điện thoại cố định hữu tuyến, cố định vô tuyến, thông tin di động; 88,77% số xã người dân được cung cấp dịch vụ Internet băng thông rộng tốc độ cao (ADSL); 100% các cụm xã được đầu tư xây dựng các tuyến truyền dẫn quang thay thế các tuyến vi ba số đáp ứng nhu cầu truyền dẫn. Số thuê bao Internet băng thông phát triển giai đoạn 2006-2009 phát triển mạnh, năm 2010 ước đạt 2,012 thuê bao/100 dân, tăng 171,01 lần so với năm 2005; số người sử dụng Internet ước đạt 16,00 người /100 dân. Doanh thu toàn ngành năm 2009 đạt trên 1.300 tỷ đồng, đóng góp cho ngân sách tỉnh gần 100 tỷ đồng. Chỉ số ICT Index của tỉnh đã được cải thiện, góp phần tích cực vào nâng cao chỉ số cạnh tranh PCI của tỉnh.
Trong 5 năm qua, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và Bộ TT&TT ghi nhận và đánh giá cao sự nỗ lực trong các mặt hoạt động của Sở Bưu chính, Viễn thông Thanh Hoá trước kia và Sở Thông tin và Truyền thông Thanh Hoá hiện nay, cũng như các đơn vị , doanh nghiệp trong toàn ngành. Tuy nhiên, là một đơn vị mới thành lập, lực lượng còn thiếu, kinh nghiệm chưa nhiều, liên tục thay đổi mô hình và chức năng nhiệm vụ, lại quản lý trên một lĩnh vực vừa phát triển với tốc độ nhanh, lại vừa rất nhạy cảm về mặt chính trị, do đó trên một số lĩnh vực, ở một số nội dung, hoạt động quản lý chưa theo kịp với sự phát triển, tốc độ tăng trưởng các chỉ tiêu khá cao nhưng vẫn còn thấp hơn so với bình quân chung của cả nước và so với một số tỉnh bạn trong khu vực
Ngày nay, Thông tin và Truyền thông có vai trò hết sức quan trọng, phát triển mạnh mẽ cả về quy mô cũng như công nghệ, giúp cho sự chỉ đạo, điều hành của các cấp trong quá trình quản lý xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, ổn định chính trị, bảo đảm an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội, tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế; đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức mới đối với công tác quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh, nhất là với một đơn vị quản lý đa ngành.
Để góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng- an ninh của tỉnh trong thời gian tới, Sở Thông tin và Truyền thông cần đúc rút các bài học kinh nghiệm, phát huy những điểm mạnh trong 5 năm qua, khắc phục cho được những điểm còn hạn chế, tăng cường hơn nữa hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước trên tất cả các lĩnh vực được giao và thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hơn nữa các lĩnh vực thông tin và truyền thông. Trong năm 2010 và những năm tới, Sở TT&TT cần tập trung làm tốt một số công việc trọng tâm sau:
1/ Tiếp tục triển khai thực hiện các nội dung của lĩnh vực thông tin và truyền thông nhằm góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết ĐH Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI. Bám sát Nghị quyết của Tỉnh uỷ, Chương trình hành động của UBND tỉnh về phát triển KT-XH năm 2010, tổ chức thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao cho ngành TT&TT, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển KT-XH, đảm bảo QP-AN của tỉnh năm 2010 và các năm tiếp theo.
2/ Tiếp tục làm tốt nhiệm vụ được giao trong hoạt động thông tin tuyên truyền qua báo chí, xuất bản về cuộc vận động '' Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh''. Phối hợp tuyên truyền tổ chức kỷ niệm 45 năm Ngày Hàm Rồng chiến thắng, kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội và các ngành lễ lớn trong năm 2010 phục vụ các ngày lễ lớn của đất nước, của tỉnh trong năm. Phối hợp thực hiện tốt nhiệm vụ của ngành trong Kế hoạch thông tin tuyên truyền cho Đại hội đảng các cấp, Đại hội đảng bộ tỉnh lần thứ XVII, tiến tới ĐH Đảng toàn quốc lần thứ XI.
3/ Tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực thông tin và truyền thông. Tham mưu cho tỉnh đánh giá tình hình thực hiện Chỉ thị 58 –CT của Bộ Chính trị, Ngị quyết 03 NQ-TU của BTV Tỉnh uỷ về ứng dụng và phát triển CNTT-TT. Rà soát các Quy hoạch, Kế hoạch phát triển ngành, bổ sung, điều chỉnh các mục tiêu, chỉ tiêu phù hợp với giai đoạn phát triển mới; triển khai các giải pháp, cơ chế chính sách để tập trung các nguồn lực, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hơn nữa các lĩnh vực dịch vụ bưu chính, viễn thông, Internet, truyền hình…cả về sản lượng, doanh thu, đóng góp ngân sách; góp phần chuyển dịch cơ cấu của tỉnh trong các năm tới. Quản lý tốt hoạt động báo chí xuất bản, phát thanh truyền hình và thông tin điện tử.
4/ Nắm bắt các chủ trương của Chính phủ về tăng tốc độ phát triển lĩnh vực CNTT-Viễn thông, tham mưu cho tỉnh tập trung phát triển hạ tầng CNTT-TT và đào tạo nguồn nhân lực CNTT nhằm đẩy nhanh ứng dụng CNTT trong các cơ quan nhà nước, trong doanh nghiệp và cộng đồng, góp phần thúc đẩy công tác cải cách hành chính, nâng cao chỉ số cạnh tranh của tỉnh. Triển khai có kết quả các Chiến lược phát triển công nghiệp CNTT và đào tạo nguồn nhân lực CNTT.
5/ Tiếp tục hoàn thiện bộ máy tổ chức quản lý nhà nước về thông tin và truyền thông, đẩy mạnh công tác tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức, trong đó có cán bộ quản lý, kỹ sư công nghệ thông tin và cán bộ xã… để hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý nhà nước của một ngành đa lĩnh vực đang phát triển và hội nhập sâu rộng với các nước trong khu vực và thế giới.
Với những thành tích đã đạt được trong 5 năm xây dựng và trưởng thành, đó là bài học kinh nghiệm tốt để ngành Thông tin và Truyền thông từ tỉnh đến cơ sở sẽ tận dụng cơ hội và lợi thế, khắc phục khó khăn, vượt qua thử thách tiếp tục hoàn thành tốt mọi mhiệm vụ được giao, góp phần cùng Đảng bộ và nhân dân các dân tộc thực hiện thắng lợi NQ Đại hội đảng các cấp, hoàn thành sự nghiệp CNH-HĐH trên quê hương Thanh Hoá.
Vương Văn Việt
Tỉnh ủy viên, phó Chủ tịch UBND tỉnh